Het verschil tussen een vector- en pixelbestand
Wanneer je een logo of ontwerp aanlevert voor bedrukking, hoor je vaak termen als vectorbestand, pixelbestand of hoge resolutie. Voor veel mensen klinkt dat behoorlijk technisch. Toch is het verschil belangrijk, omdat het direct invloed heeft op de kwaliteit van het eindresultaat.
Een logo dat er op je scherm perfect uitziet, kan namelijk ongeschikt zijn voor bedrukking. Dat heeft vaak te maken met de manier waarop het bestand is opgebouwd.
Kort gezegd bestaat een afbeelding uit pixels óf uit vectoren. Beide hebben hun eigen toepassingen, maar voor promotionele producten is het belangrijk om te weten wanneer je welk type bestand gebruikt.
Wat is een pixelbestand?
Een pixelbestand bestaat uit duizenden kleine gekleurde blokjes, ook wel pixels genoemd. Samen vormen deze pixels een afbeelding.
Foto's die je maakt met een smartphone of camera zijn vrijwel altijd pixelafbeeldingen. Ook afbeeldingen die je downloadt van een website zijn meestal opgebouwd uit pixels.
Veelvoorkomende pixelbestanden zijn:
- JPG / JPEG
- PNG
- TIFF
- BMP
- GIF
Op een normaal scherm lijken deze afbeeldingen vaak haarscherp. Het probleem ontstaat wanneer een afbeelding vergroot moet worden.
Wat gebeurt er als je een pixelbestand vergroot?
Omdat een pixelbestand uit een vast aantal pixels bestaat, moet de computer nieuwe pixels verzinnen wanneer je de afbeelding vergroot.
Daardoor wordt een afbeelding steeds minder scherp.
Je ziet dit vaak bij:
- Wazige logo's
- Kartelige lijnen
- Onscherpe teksten
- Blokkerige afbeeldingen
Een logo dat er op een website goed uitziet, kan daardoor onbruikbaar worden wanneer het op een banner, vlag of beurswand moet worden geplaatst.
Wat is een vectorbestand?
Een vectorbestand werkt op een compleet andere manier.
In plaats van pixels bestaat een vectorbestand uit lijnen, vormen en wiskundige berekeningen. Daardoor weet de computer altijd precies hoe een lijn of vorm eruit moet zien.
Of je een vectorbestand nu afdrukt op een pen of vergroot tot een reclamebord van tien meter breed: het blijft altijd scherp.
Veelgebruikte vectorbestanden zijn:
- AI
- EPS
- SVG
- Vector PDF
Juist daarom hebben leveranciers en drukkers meestal een voorkeur voor vectorbestanden.
Waarom zijn vectorbestanden zo belangrijk voor bedrukking?
Promotionele producten worden bedrukt in veel verschillende formaten.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Pennen
- Drinkflessen
- Tassen
- Notitieboeken
- Kleding
- Vlaggen
- Beurswanden
Hetzelfde logo moet soms heel klein en soms juist heel groot worden weergegeven.
Een vectorbestand maakt dat mogelijk zonder kwaliteitsverlies.
Daarom zijn vectorbestanden vaak de standaard binnen de promotionele productenbranche.
Wanneer gebruik je een pixelbestand?
Pixelbestanden zijn niet per definitie slecht.
Sterker nog, voor foto's zijn ze vaak de beste keuze.
Foto's bevatten namelijk veel kleurverlopen en details die zich minder goed lenen voor vectorafbeeldingen.
Pixelbestanden worden daarom veel gebruikt voor:
- Foto's
- Websites
- Social media
- Presentaties
- Digitale advertenties
Voor logo's en illustraties zijn vectorbestanden meestal geschikter.
Wanneer gebruik je een vectorbestand?
Vectorbestanden zijn ideaal voor ontwerpen die scherp moeten blijven, ongeacht het formaat.
Denk aan:
- Logo's
- Illustraties
- Iconen
- Teksten
- Lijntekeningen
Daarom vragen leveranciers vaak om een AI-, EPS- of vector PDF-bestand wanneer een product bedrukt moet worden.
Hoe herken je het verschil?
Twijfel je welk bestand je hebt?
Een eenvoudige test is om sterk in te zoomen op het logo.
Bij een pixelbestand worden randen na verloop van tijd kartelig of wazig.
Bij een vectorbestand blijven lijnen altijd scherp, hoe ver je ook inzoomt.
Ook de bestandsextensie geeft vaak een aanwijzing.
| Bestandstype | Vector of pixel? |
| AI | Vector |
| EPS | Vector |
| SVG | Vector |
| Vaak vector | |
| JPG | Pixel |
| PNG | Pixel |
| TIFF | Pixel |
| GIF | Pixel |
Wat als ik alleen een JPG of PNG heb?
Dat komt veel voor.
Veel organisaties hebben alleen een logo dat ooit is opgeslagen voor gebruik op een website of in een presentatie.
In dat geval kan een logo vaak worden gevectoriseerd. Daarbij wordt het ontwerp opnieuw opgebouwd als vectorbestand, zodat het geschikt wordt voor bedrukking, borduring of gravering.
Veelgestelde vragen
Is een JPG geschikt voor bedrukking?
Soms wel, maar voor professionele productie heeft een vectorbestand meestal de voorkeur.
Is een PNG een vectorbestand?
Nee. Een PNG is een pixelbestand, ook wanneer de achtergrond transparant is.
Wat is beter: vector of pixel?
Dat hangt af van de toepassing. Voor logo's en bedrukking zijn vectorbestanden meestal beter. Voor foto's zijn pixelbestanden vaak geschikter.
Waarom vraagt een leverancier om een EPS-bestand?
Omdat een EPS-bestand schaalbaar is zonder kwaliteitsverlies en daardoor geschikt is voor vrijwel alle druktechnieken.
Kan een JPG worden omgezet naar een vectorbestand?
Ja. Dit proces wordt vectoriseren genoemd.
Samenvatting
Het verschil tussen vector en pixel zit in de manier waarop een afbeelding is opgebouwd. Pixelbestanden bestaan uit gekleurde blokjes en verliezen kwaliteit wanneer ze worden vergroot. Vectorbestanden bestaan uit lijnen en vormen en blijven altijd scherp, ongeacht het formaat. Daarom hebben vectorbestanden zoals AI, EPS, SVG en vector-PDF meestal de voorkeur voor promotionele producten, drukwerk en andere vormen van personalisatie.