"Win een weekend weg!", "Maak kans op een gevulde goodiebag" of "Raad hoeveel producten er in deze box zitten en win."
Een winactie kan een leuke manier zijn om aandacht te trekken voor een merk, product of campagne. Maar zodra je een prijs koppelt aan deelname, is het belangrijk om te weten welke regels gelden. Vooral de manier waarop de winnaar wordt bepaald, maakt verschil.
Bepaalt het toeval wie wint? Dan kan jouw winactie een promotioneel kansspel zijn.
Wanneer is een winactie een promotioneel kansspel?
Bij een promotioneel kansspel maak je kans op een prijs en heeft de deelnemer geen overwegende invloed op de vraag of hij wint.
Denk bijvoorbeeld aan een actie waarbij:
- uit alle deelnemers willekeurig een winnaar wordt getrokken
- uit alle goede antwoorden één winnaar wordt geloot
- een winnende code in een verpakking is verstopt
- via social media willekeurig een winnaar wordt gekozen
Zo'n actie mag in Nederland zonder kansspelvergunning worden georganiseerd, mits je voldoet aan de Gedragscode Promotionele Kansspelen.
Het kansspel moet bovendien daadwerkelijk bedoeld zijn om een product, dienst of organisatie te promoten. Het organiseren van het kansspel mag niet de zelfstandige activiteit zijn.
Wanneer is het een prijsvraag?
Niet iedere wedstrijd met een prijs is automatisch een kansspel.
Bij een echte prijsvraag heeft de deelnemer zelf invloed op zijn kans om te winnen. Een inzending kan bijvoorbeeld worden beoordeeld op creativiteit, originaliteit, kennis of een andere vooraf vastgestelde prestatie.
Denk aan:
"Ontwerp de leukste festivalbeker. Een jury kiest het beste ontwerp."
De kwaliteit van de inzending bepaalt hier wie wint.
Maar let op: laat je eerst een jury vijf inzendingen selecteren en loot je daarna willekeurig een winnaar uit die vijf? Dan komt er alsnog een kanselement bij kijken. De precieze opzet van de actie is dus bepalend.
Deelname aan een promotioneel kansspel moet gratis zijn
Je mag geen inleg vragen om iemand mee te laten doen aan een promotioneel kansspel.
Wel mogen eventuele communicatiekosten in rekening worden gebracht. Daarvoor geldt een maximum van € 0,45 per deelname.
Ook mag je een product niet duurder maken omdat er een mogelijkheid tot deelname aan een promotioneel kansspel aan verbonden is.
Klein promotioneel kansspel of regulier promotioneel kansspel?
De regels maken onderscheid op basis van de totale waarde van de prijzen.
Klein promotioneel kansspel
Is de totale waarde van alle prijzen samen maximaal € 4.500? Dan geldt een vereenvoudigd regime.
Zo geldt voor een klein promotioneel kansspel niet de algemene beperking van maximaal één promotioneel kansspel per jaar voor hetzelfde product, dezelfde dienst of organisatie. Ook zijn uitgebreide algemene spelvoorwaarden niet verplicht.
Beknopte spelvoorwaarden zijn overigens wel verstandig. Daarmee maak je voor deelnemers duidelijk hoe de actie werkt.
Promotioneel kansspel boven € 4.500
Bij een regulier promotioneel kansspel mag de totale waarde van het prijzenpakket maximaal € 100.000 per jaar bedragen.
Voor hetzelfde product, dezelfde dienst of organisatie mag maximaal één keer per jaar zo'n promotioneel kansspel worden aangeboden. Het spel mag maximaal twintig trekkingen omvatten.
Daarnaast moet je algemene spelvoorwaarden opstellen en deze eenvoudig en gratis beschikbaar maken voor deelnemers.
Wat moet in de spelvoorwaarden staan?
Bij een regulier promotioneel kansspel moet onder andere duidelijk zijn wie de aanbieder is, hoe en wanneer iemand kan deelnemen, welke prijzen beschikbaar zijn en hoe de winnaars worden aangewezen.
Ook de waarde van de prijzen, eventuele communicatiekosten, de manier waarop winnaars bekend worden gemaakt en de klachtenprocedure horen hierin thuis.
De spelvoorwaarden mogen tijdens de actie niet ten nadele van deelnemers worden gewijzigd.
Kies de winnaar op een eerlijke manier
De winnaar van een promotioneel kansspel moet op onpartijdige wijze worden aangewezen.
Dat kan bijvoorbeeld met een geautomatiseerde willekeurige trekking of door iemand die geen direct belang heeft bij de uitkomst.
Je moet indien nodig kunnen uitleggen hoe de winnaar is bepaald.
Ook moeten de aangekondigde prijzen daadwerkelijk worden uitgekeerd.
Let op bij minderjarige deelnemers
Minderjarigen zijn niet automatisch uitgesloten van ieder promotioneel kansspel. Er gelden wel aanvullende beschermingsregels.
Bij een actie die op minderjarigen is gericht, moet je grote zorgvuldigheid betrachten. De prijzen moeten passend zijn en voor deelname is toestemming van een ouder of wettelijke vertegenwoordiger vereist.
Ook voor het verzamelen van persoonsgegevens van minderjarigen gelden specifieke eisen.
En hoe zit het met kansspelbelasting?
Ook bij een promotioneel kansspel kan kansspelbelasting een rol spelen.
Voor prijzen van € 449 of minder hoeft bij een regulier Nederlands offline kansspel in beginsel geen kansspelbelasting te worden betaald. Boven die grens kan kansspelbelasting verschuldigd zijn.
Sinds 1 januari 2026 bedraagt het tarief 37,8%.
Wie de belasting moet aangeven en betalen, hangt af van de situatie. Controleer dit daarom bij acties met prijzen boven de vrijstellingsgrens.
Checklist: wil je een winactie organiseren?
✓ Bepaalt toeval wie wint?
Dan heb je waarschijnlijk te maken met een promotioneel kansspel.
✓ Promoot de actie daadwerkelijk iets?
Een promotioneel kansspel moet een product, dienst of organisatie promoten.
✓ Is deelname gratis?
Je mag geen inleg vragen. Alleen beperkte communicatiekosten zijn toegestaan.
✓ Wat is de totale waarde van de prijzen?
Tot en met € 4.500 gelden voor kleine promotionele kansspelen minder verplichtingen.
✓ Zijn de voorwaarden duidelijk?
Leg uit wie mag deelnemen, hoe de actie werkt en hoe de winnaar wordt bepaald.
✓ Wordt de winnaar onpartijdig gekozen?
Zorg voor een eerlijke en controleerbare methode.
✓ Doen minderjarigen mee?
Controleer dan de aanvullende regels voor minderjarigen.
✓ Is een prijs meer dan € 449 waard?
Controleer dan of en hoe kansspelbelasting moet worden aangegeven en betaald.
Een winactie is dus snel bedacht, maar de manier waarop je hem opzet bepaalt welke regels je moet volgen.
Veelgestelde vragen
Mag ik zomaar een winactie organiseren?
Ja, maar wanneer toeval bepaalt wie wint, kan sprake zijn van een promotioneel kansspel. Je moet dan voldoen aan de Gedragscode Promotionele Kansspelen.
Heb ik een vergunning nodig voor een promotioneel kansspel?
Niet wanneer het spel aan de voorwaarden uit de Gedragscode Promotionele Kansspelen voldoet. Je hoeft het dan ook niet vooraf bij de Kansspelautoriteit te melden.
Is een prijsvraag hetzelfde als een kansspel?
Niet altijd. Wanneer deelnemers door hun eigen prestatie bepalende invloed hebben op hun kans om te winnen, kan sprake zijn van een prijsvraag. Voeg je vervolgens een willekeurige trekking toe, dan kan alsnog sprake zijn van een kansspel.
Samenvatting
Bij een winactie is vooral belangrijk hoe de winnaar wordt bepaald. Bepaalt het toeval de winnaar, dan kan sprake zijn van een promotioneel kansspel en gelden de voorwaarden uit de Gedragscode Promotionele Kansspelen. Tot € 4.500 aan prijzen geldt een vereenvoudigd regime. Voor reguliere promotionele kansspelen geldt een maximale prijzenwaarde van € 100.000 en zijn onder meer spelvoorwaarden verplicht.
Bedenk dus niet alleen wat iemand kan winnen, maar ook hoe iemand wint.
Klein en groot promotioneel kansspel
De gedragscode maakt onderscheid tussen een klein en een groot promotioneel kansspel. Een klein promotioneel kansspel heeft een totale prijzenwaarde van minder dan €4.500. Deze mag ook vaker georganiseerd worden. Een groot promotioneel kansspel heeft een prijzenpot van maximaal €100.000 (exclusief kansspelbelasting) en mag maximaal één keer per jaar georganiseerd worden.
Voor beide categorieën geldt dat je duidelijk moet aangeven:
- naam en adres van de aanbieder
- naam van het te promoten product, de dienst of organisatie
- de termijn waarbinnen deelname mogelijk is
- de wijze waarop iemand kan deelnemen
- de hoogte van de communicatiekosten (max € 0,45 per deelname)
- het aantal te winnen prijzen of premies, een beschrijving daarvan en de totale waarde daarvan
- de wijze waarop winnaars worden aangewezen en het aantal trekkingen
- de wijze van bekendmaking van winnaars
- de datum van trekking en uitreiking van prijzen of premies
- verplichte leeftijd deelnemer 18 jaar of ouder
- de wijze van inhouding of aangifte van eventuele kansspelbelasting (29% voor prijzen boven de €449)
- de wijze waarop een klacht kan worden ingediend en de klachtenprocedure
Bij een groot promotioneel kansspel ben je verplicht om spelvoorwaarden op te stellen waarin deze informatie staat. Bij een klein promotioneel kansspel niet.