FSC, GOTS, OEKO-TEX, CE... Wie promotionele producten inkoopt, komt al snel allerlei logo's, certificaten en claims tegen. Ze kunnen waardevolle informatie geven, maar alleen wanneer je weet wat ze daadwerkelijk betekenen.
Een keurmerk voor het materiaal zegt bijvoorbeeld niet automatisch iets over de veiligheid van het hele product. En een certificaat voor textiel vertelt niet per definitie iets over de omstandigheden waaronder ieder onderdeel van het eindproduct is gemaakt.
Kijk daarom niet alleen óf een product een keurmerk heeft, maar vooral wat ermee wordt aangetoond.
Keurmerk, certificaat of markering?
Deze termen worden regelmatig door elkaar gebruikt, terwijl ze niet hetzelfde betekenen.
Bij certificering controleert een onafhankelijke partij doorgaans of een product, materiaal, organisatie of proces aan bepaalde vastgestelde eisen voldoet.
Een keurmerk kan vervolgens zichtbaar maken dat aan bepaalde criteria wordt voldaan.
Daarnaast bestaan wettelijke markeringen. Het bekendste voorbeeld is CE. CE is geen onafhankelijk keurmerk. De fabrikant verklaart met de CE-markering dat een product voldoet aan de Europese eisen die voor dat specifieke product gelden.
Het is daarom belangrijk eerst te bepalen met welk soort bewijs je te maken hebt.
FSC: voor producten met materialen uit bossen
FSC kom je binnen promotionele producten onder andere tegen bij papier, karton, hout en andere producten met bosgebaseerde materialen.
FSC staat voor Forest Stewardship Council. Het systeem is gericht op verantwoord bosbeheer en de traceerbaarheid van bosgebaseerde materialen door de handelsketen.
Er bestaan verschillende FSC-labels, waaronder FSC 100%, FSC Recycled en FSC Mix.
Belangrijk is dat je niet alleen naar een FSC-logo kijkt. In de zakelijke keten speelt de FSC-claim op verkoopdocumenten een belangrijke rol om de FSC-status van een product aan te tonen.
Wil je als organisatie zelf FSC-claims of het FSC-logo gebruiken in communicatie? Dan gelden daar bovendien specifieke regels voor.
GOTS: voor biologisch textiel
Bij promotioneel textiel kom je regelmatig GOTS tegen: de Global Organic Textile Standard.
GOTS stelt eisen aan textiel dat is gemaakt met gecertificeerde biologische vezels en kijkt daarbij naar verschillende stappen in de verwerking en productie.
Het keurmerk kan daarom relevant zijn bij bijvoorbeeld T-shirts, sweaters, tassen en ander textiel.
Ook hier geldt: kijk naar de precieze certificering en claim. Alleen het feit dat ergens biologisch katoen in een product zit, betekent niet automatisch dat het complete eindproduct GOTS-gecertificeerd is.
OEKO-TEX STANDARD 100: getest op schadelijke stoffen
Een ander bekend label binnen textiel is OEKO-TEX STANDARD 100.
Producten met dit label zijn volgens de criteria van OEKO-TEX getest op schadelijke stoffen. Daarbij worden onderdelen van het artikel die onder de certificering vallen meegenomen in de beoordeling.
Dit keurmerk zegt dus iets anders dan GOTS.
GOTS draait onder andere om biologische vezels en eisen binnen de textielverwerking. STANDARD 100 richt zich op de aanwezigheid van schadelijke stoffen in het geteste artikel.
De twee zijn daarom niet simpelweg betere of slechtere versies van elkaar. Ze beantwoorden verschillende vragen.
En CE dan?
CE verdient een aparte vermelding, juist omdat het vaak ten onrechte een keurmerk wordt genoemd.
Een CE-markering is verplicht voor bepaalde productgroepen waarvoor Europese harmonisatiewetgeving geldt. Denk bijvoorbeeld aan speelgoed en veel elektrische producten.
Met de markering verklaart de fabrikant dat het product voldoet aan de toepasselijke Europese eisen.
Voor veel gewone promotionele producten is CE helemaal niet van toepassing.
Een notitieboek of standaard drinkfles wordt dus niet automatisch beter of veiliger omdat iemand er naar een CE-markering vraagt.
Vraag eerst of CE voor het betreffende product wettelijk vereist is.
Welk keurmerk heb je nodig?
Er bestaat geen keurmerk dat voor ieder promotioneel product het beste is.
Het hangt af van wat je wilt weten of aantonen.
Bij een houten product kan de herkomst van het hout belangrijk zijn. Bij textiel wil je misschien weten hoe de vezels zijn geproduceerd of of het artikel op schadelijke stoffen is getest. Bij een elektronisch product spelen wettelijke veiligheidsvereisten weer een veel grotere rol.
Begin daarom niet met: "Welk keurmerk heeft dit product?"
maar met: "Wat wil of moet ik over dit product kunnen aantonen?"
Daarna kun je bepalen welke certificering, test of documentatie daarbij past.
Controleer of een certificaat echt bij het product hoort
Een certificaat van een fabriek is niet automatisch bewijs dat ieder product uit die fabriek gecertificeerd is.
Vraag daarom bij relevante claims door.
Heeft het certificaat betrekking op dit specifieke product of materiaal? Is het nog geldig? Welke organisatie is gecertificeerd? En kan de claim door de keten worden aangetoond?
Zeker wanneer je zelf met een keurmerk of certificering wilt communiceren, is die controle belangrijk.
Checklist: keurmerken beoordelen
✓ Wat wordt precies gecertificeerd?
Het materiaal, het product, het productieproces of de organisatie?
✓ Past het keurmerk bij wat je wilt aantonen?
Een certificaat voor materiaalherkomst zegt iets anders dan een test op schadelijke stoffen.
✓ Geldt het certificaat voor het specifieke product?
Neem niet automatisch aan dat een algemeen certificaat van een leverancier voldoende is.
✓ Is het certificaat nog geldig?
Controleer waar mogelijk de actuele status.
✓ Mag je het logo zelf gebruiken?
Aan het gebruik van keurmerken en logo's kunnen voorwaarden verbonden zijn.
✓ Is CE daadwerkelijk verplicht?
CE is geen algemeen kwaliteitskeurmerk en geldt alleen voor bepaalde productcategorieën.
✓ Doe je geen bredere claim dan het certificaat ondersteunt?
Een gecertificeerd onderdeel maakt niet automatisch het volledige product 'duurzaam', 'veilig' of 'verantwoord'.
Een keurmerk is vooral waardevol wanneer je begrijpt welke vraag het beantwoordt.
Veelgestelde vragen
Welk keurmerk is het beste voor promotionele producten?
Dat bestaat niet. Welke certificering relevant is, hangt af van het product en van wat je wilt aantonen.
Is CE een keurmerk?
Nee. CE is een wettelijk voorgeschreven markering voor bepaalde productgroepen. De fabrikant verklaart daarmee dat het product voldoet aan de toepasselijke Europese regelgeving.
Is een product met FSC automatisch duurzaam?
FSC geeft specifieke informatie over de herkomst en keten van bosgebaseerde materialen. Gebruik het keurmerk daarom niet als bewijs voor iedere mogelijke duurzaamheidsclaim over het volledige product.
Zijn GOTS en OEKO-TEX hetzelfde?
Nee. Ze hebben verschillende criteria en doelen. Kijk daarom naar wat de betreffende certificering daadwerkelijk over het textiel aantoont.
Samenvatting
Keurmerken en certificaten kunnen helpen om eigenschappen van promotionele producten aantoonbaar te maken. Maar geen enkel logo vertelt automatisch het hele verhaal.
Controleer wat wordt gecertificeerd, waarop het bewijs betrekking heeft en of jouw communicatie niet verder gaat dan het certificaat kan onderbouwen.
Niet het aantal keurmerken maakt een product betrouwbaar. De betekenis erachter doet dat.
Meer informatie en officiële bronnen
Meer weten of een certificering controleren? Gebruik bij voorkeur de officiële bronnen van de betreffende organisatie:
FSC Nederland: informatie over FSC-claims, labels en certificering
https://nl.fsc.org/
GOTS: informatie over de Global Organic Textile Standard en gecertificeerde organisaties
https://global-standard.org/
OEKO-TEX: informatie over STANDARD 100 en andere OEKO-TEX-certificeringen
https://www.oeko-tex.com/
NVWA: informatie over productveiligheid en wanneer CE-markering verplicht is
https://www.nvwa.nl/onderwerpen/productveiligheid