Duurzaamheid is de afgelopen jaren steeds nadrukkelijker onderdeel geworden van de relatiegeschenkenbranche. Je ziet het terug in materialen, verpakkingen, productie, transport en vooral in de manier waarop bedrijven nadenken over wat ze überhaupt willen weggeven.
Dat laatste is misschien wel de belangrijkste verandering. Want hoe duurzaam is een drinkfles van gerecycled materiaal eigenlijk als niemand hem wil gebruiken?
Van aparte categorie naar vast onderdeel van de collectie
De vraag naar duurzamere promotionele producten is zichtbaar gegroeid. Leveranciers hebben de collecties daarop aangepast. Gerecyclede materialen, biologisch katoen, herbruikbare producten en artikelen waarvan de herkomst beter inzichtelijk is, zijn veel meer verkrijgbaar dan tien jaar geleden.
Ook recente brancheonderzoeken laten die verschuiving zien. Advertising Specialty Institute (ASI) onderzocht de Europese promotionele productenmarkt en constateerde dat klanten steeds vaker kiezen voor kwalitatieve, duurzamere en in sommige gevallen lokaal geproduceerde producten in plaats van goedkope artikelen in grote aantallen.[1]
PPAI ziet dezelfde ontwikkeling. De brancheorganisatie beschreef duurzaamheid in 2025 als een onderwerp dat in iets meer dan tien jaar veranderde van een bijzaak naar een factor die beslissingen op vrijwel ieder niveau binnen de promotionele productenbranche beïnvloedt.[2]
Die ontwikkeling zie je terug wanneer je tegenwoordig door een collectie bladert. Er is simpelweg veel meer keuze. En juist die keuze maakt het mogelijk, en belangrijk, om kritischer te zijn.
Eerst maar eens: wat ís duurzaam?
Daar begint meteen de discussie.
Vraag vijf mensen wat een duurzaam relatiegeschenk is en de kans is groot dat je vijf verschillende antwoorden krijgt.
Voor de één draait het vooral om materiaal. Gerecycled aluminium voelt dan bijvoorbeeld als een betere keuze dan nieuw geproduceerd kunststof.
Een ander kijkt naar productieafstand en kiest liever voor een artikel dat in Europa wordt gemaakt. Minder transportbewegingen kunnen immers onderdeel zijn van de afweging.
Weer iemand anders vindt levensduur veel belangrijker. Een product dat vijf jaar intensief wordt gebruikt kan vanuit die gedachte interessanter zijn dan een zogenaamd groen artikel dat na twee weken onder in een la verdwijnt.
Daar komen vervolgens nog allerlei vragen bij. Onder welke omstandigheden is iets geproduceerd? Is het product repareerbaar? Kan het aan het einde van zijn levensduur worden gerecycled? Hoeveel verpakking zit eromheen? En hoe betrouwbaar zijn de duurzaamheidsclaims van de leverancier?
Duurzaamheid laat zich daardoor lastig samenvatten in één materiaalsoort of een groen icoontje naast een product.
Gerecycled is niet automatisch de beste keuze
De sterke groei van producten van gerecyclede en alternatieve materialen is absoluut een positieve ontwikkeling. Tegelijkertijd is het verstandig om verder te kijken dan alleen het etiket.
Een gerecycled product dat snel kapot gaat, heeft nog steeds een korte levensduur. Een herbruikbare beker die onhandig drinkt en daarom nooit wordt meegenomen, levert weinig hergebruik op. En een totebag van een interessant materiaal kan alsnog een overbodig product zijn wanneer de ontvanger thuis al vijftien tassen heeft liggen.
Dat klinkt logisch, maar precies hier wordt verduurzamen soms ingewikkeld.
PPAI noemt bruikbaarheid en levensduur daarom expliciet als belangrijke vragen bij de beoordeling van de duurzaamheid van een promotioneel product. Volgens de organisatie heeft het weinig zin om goedkope artikelen richting afvalstroom te sturen, ook wanneer er gerecyclede materialen in verwerkt zijn.[3]
Kwaliteit heeft een veel grotere rol gekregen
Een andere duidelijke ontwikkeling is de groeiende aandacht voor kwaliteit. Jarenlang draaide promotie geregeld om aantallen. Voor hetzelfde budget kon je duizend stuks uitdelen of driehonderd betere producten inkopen. Dan voelde duizend al snel als de aantrekkelijkste optie. Meer producten betekende immers meer bereik.
Die rekensom wordt tegenwoordig vaker anders gemaakt. Uit PPAI onderzoek uit 2025 bleek dat 78 procent van de ondervraagde distributeurs een toenemende voorkeur voor kwaliteit boven kwantiteit signaleerde.[4]
In een ander onderzoek gaf 70,4 procent van de ondervraagde professionals aan dat duurzaamheid van het product, in de betekenis van durability of levensduur, een van de sterkste signalen van productwaarde is. Ook materiaalgebruik en ontwerp wegen zwaar mee.[5]
Dat is voor verduurzaming belangrijk. Een jas die jarenlang wordt gedragen, een stevige drinkfles die iedere werkdag meegaat of een tas die na honderden keren gebruiken nog steeds goed is, hoeft veel minder snel vervangen te worden.
Bovendien levert dat voor het merk zelf iets op. Een relatiegeschenk dat lang meegaat, blijft ook langer zichtbaar. Kwaliteit en marketingeffect lopen hier dus opvallend mooi naast elkaar.
Misschien ligt de grootste winst wel in minder weggeven
Dat klinkt misschien vreemd op een platform over promotionele producten, maar soms is minder uitdelen gewoon een betere keuze.
Stel dat je op een beurs 5.000 goedkope gadgets laat produceren omdat er veel bezoekers worden verwacht. Iedereen mag er eentje pakken. Een flink deel verdwijnt dezelfde dag nog in een tas tussen folders, flyers en andere giveaways.
Je kunt hetzelfde budget misschien ook gebruiken voor een kleiner aantal producten die veel beter aansluiten bij de mensen met wie je echt contact wilt maken. Lees ook onze blog over het kiezen van de juiste beursgiveaway eens, voor wat inspiratie. De kans dat zo'n product wordt gebruikt, wordt daarmee een stuk groter.
Ook in recent PPAI onderzoek zie je die beweging terug. Bij krappere budgetten gaf 60 procent van de onderzochte kopers aan eerder het aantal producten terug te brengen dan te snijden in personalisatie. Tegelijkertijd rapporteert bijna 79 procent van de distributeurs een groeiende vraag naar promotionele producten met een meer retailachtige uitstraling en beter ontwerp.[5]
Dat zegt iets over hoe de branche verandert Het doel is steeds minder om simpelweg zoveel mogelijk spullen te verspreiden. Er wordt kritischer gekeken naar welke producten daadwerkelijk waarde toevoegen voor de ontvanger.
Van "wat zullen we geven?" naar "wie krijgt het?"
Daarmee komen we bij een ontwikkeling die misschien minder zichtbaar is in een catalogus, maar minstens zo relevant is. De vraag wordt namelijk steeds vaker: wat zou de ontvanger van dit product daadwerkelijk willen hebben?
Recent consumentenonderzoek van PPAI onderstreept hoe belangrijk dat is. Bijna 90 procent van de respondenten gaf aan dat ontwerp meespeelt in de beslissing om een promotioneel product te bewaren. Slechte kwaliteit en een gebrek aan relevantie behoren juist tot de redenen waarom producten snel worden afgeschreven.[6]
Een artikel dat niemand wil bewaren, heeft weinig aan een indrukwekkend duurzaamheidsverhaal.
Ook productie en herkomst worden belangrijker
Naast materialen en levensduur groeit de belangstelling voor de plek waar producten vandaan komen.
In Europees brancheonderzoek van ASI werd in 2025 een toenemende voorkeur voor lokaal geproduceerde artikelen gesignaleerd.[1] Ook PPAI zag eerder dat distributeurs verwachtten dat lokaal ingekochte materialen belangrijker zouden worden, onder andere vanwege kortere transportafstanden en meer aandacht voor de herkomst van producten.[4]
Europees geproduceerd betekent op zichzelf overigens niet automatisch dat een product duurzamer is.
De productiemethode, gebruikte energie, grondstoffen en levensduur blijven allemaal onderdeel van het verhaal. Een kortere transportafstand kan wel een relevante factor zijn wanneer je verschillende vergelijkbare producten tegen elkaar afweegt. Ook hier geldt dus: één eigenschap vertelt zelden genoeg.
De tijd van het groene blaadje wordt ingewikkelder
Nog een verandering: duurzaamheidsclaims worden kritischer bekeken.
Een paar jaar geleden kon een product al snel worden aangeprezen als eco, groen of milieuvriendelijk. Zulke termen zeggen zonder verdere uitleg eigenlijk bijzonder weinig.
De Europese Commissie constateerde eerder dat 53 procent van onderzochte milieuclaims vage, misleidende of onvoldoende onderbouwde informatie bevatte. Bij 40 procent ontbrak ondersteunend bewijs.[7]
De EU heeft daarom regels aangescherpt en werkt verder aan beleid dat groene claims beter controleerbaar moet maken. Bedrijven moeten steeds duidelijker kunnen onderbouwen waarop een duurzaamheidsclaim is gebaseerd.
Dat raakt ook de relatiegeschenkenbranche Leveranciers investeren daardoor meer in traceerbaarheid, certificering en productinformatie. Voor inkopers betekent het dat ze kritischer mogen vragen waar een claim vandaan komt.
Duurzaam voor de ontvanger
Er zit nog een interessante kant aan deze ontwikkeling. Consumenten lijken duurzaamheid ook steeds vaker mee te nemen in hun waardering van promotionele producten. In PPAI onderzoek voor 2026 gaf 76 procent van de respondenten aan dat duurzaamheid invloed heeft op de vraag of ze een product bewaren of gebruiken. Ruim 62 procent gaf de voorkeur aan producten van gerecyclede of milieuvriendelijkere materialen.[5]
Tegelijkertijd laat datzelfde onderzoek zien dat de praktijk bij zakelijke inkopers nog niet overal even ver is. Slechts een derde van de ondervraagde distributeurs gaf aan dat klanten regelmatig expliciet om duurzame opties vragen.[5]
Daar zit dus nog ruimte.
De eindgebruiker kan duurzaamheid belangrijk vinden, terwijl het onderwerp tijdens het inkoopproces lang niet altijd expliciet op tafel komt.
Hoe kies je dan een duurzamer relatiegeschenk?
Een perfecte formule bestaat niet. Daarvoor zijn producten, doelgroepen en campagnes te verschillend.
Je kunt wel een paar goede vragen stellen voordat je bestelt. Waarvan is het product gemaakt en is daar betrouwbare informatie over beschikbaar? Hoe en waar is het geproduceerd? Is het stevig genoeg om lang mee te gaan? Kan het gerepareerd of gerecycled worden? Heeft de ontvanger er daadwerkelijk iets aan?
En misschien de simpelste vraag van allemaal: zou je dit zelf over een jaar nog gebruiken?
Als het antwoord daarop twijfelachtig is, lost een gerecycled label dat waarschijnlijk niet op.
De branche is nog niet klaar
De relatiegeschenkenbranche is de afgelopen tien jaar duidelijk veranderd. Het assortiment is breder geworden, informatie over materialen en herkomst is beter beschikbaar en kwaliteit krijgt meer aandacht. Ook leveranciers en klanten stellen steeds vaker vragen die vroeger nauwelijks werden gesteld.
Dat betekent niet dat ieder promotioneel product inmiddels duurzaam is.Zo'n conclusie zou veel te makkelijk zijn.
Er worden nog steeds producten gemaakt die weinig worden gebruikt. Lange internationale ketens bestaan nog steeds. Materialen hebben nog steeds impact en duurzaamheidsclaims zijn lang niet altijd eenvoudig te vergelijken.
De belangrijkste vooruitgang zit misschien wel in het feit dat de discussie breder is geworden.
Duurzaamheid gaat inmiddels over veel meer dan de vraag of ergens gerecycled materiaal in zit. Het gaat ook over kwaliteit, herkomst, productie, levensduur en vooral over de kans dat iemand een product daadwerkelijk waardeert en blijft gebruiken.
Want uiteindelijk is een relatiegeschenk dat jarenlang meegaat en iedere week uit de kast wordt gehaald een heel ander verhaal dan een zogenaamd groene giveaway die vrijdagmiddag al in de prullenbak ligt.
Bronnen
[1] Advertising Specialty Institute, onderzoek naar de Europese promotionele productenbranche, juni 2025
https://members.asicentral.com/news/strategy/june-2025/asi-research-exclusive-european-distributors-annual-sales-rise-in-2024-topping-1424b/
[2] Promotional Products Association International, Promo’s Sustainability Journey, oktober 2025
https://www.ppai.org/media-hub/promos-sustainability-journey/
[3] Promotional Products Association International, 6 Questions To Ask About Product Sustainability
https://www.ppai.org/media-hub/6-questions-to-ask-about-product-sustainability-plus-a-bakers-dozen-earth-friendly-products/
[4] Promotional Products Association International, onderzoek naar nieuwe productontwikkelingen binnen de branche, 2024
https://www.ppai.org/media-hub/ppai-research-eco-friendly-customization-dominate-promos-new-product-offerings/
[5] Promotional Products Association International, New Year, New-ish Trends, januari 2026
https://www.ppai.org/media-hub/ppai-research-new-year-new-ish-trends/
[6] Promotional Products Association International, The 5-Second Impact, oktober 2025
https://www.ppai.org/media-hub/ppai-research-the-5-second-impact/
[7] Europese Commissie, informatie over Green Claims
https://environment.ec.europa.eu/topics/circular-economy-topics/green-claims_en